Tạp chí Time nêu công trình của Giáo Sư Ngô Bảo Châu trong hàng Top 10 thế giới

105357-medium_A1_NgoBaoChauGiáo Sư Ngô Bảo Châu. Ảnh : Nguoiviet.com

NEW YORK  – Công trình nghiên cứu của một giáo sư toán học người Việt Nam được tạp chí Time xếp vào danh sách 10 khám phá khoa học quan trọng nhất của thế giới năm 2009.

Giáo Sư Ngô Bảo Châu và bài chứng minh bổ đề cơ bản cho cấu trúc đại số Lie đứng hàng thứ 7 trong danh sách này. Bài chứng minh dài 191 trang được Giáo Sư Châu công bố năm 2008, nhưng được cho là phát minh của năm 2009 vì các nhà toán học khác kiểm soát lại và công nhận trong năm 2009.

Vào Tháng Bảy năm tới, Giáo Sư Ngô Bảo Châu sẽ là một trong những diễn giả chính (plenary speaker), thuyết trình trước toàn bộ hội nghị, tại hội nghị thế giới toán học (International Congress of Mathematicians) tổ chức tại Ấn Ðộ, theo lời Giáo Sư Lê Tự Quốc Thắng nói với báo Người Việt.

Báo Time viết về khám phá của Giáo Sư Ngô Bảo Châu trong bài viết với tựa đề “The Fundamental Lemma, Solved” – “Bổ đề căn bản, đã chứng minh,” như sau:

“Năm 1979, nhà toán học song tịch Canada-Mỹ Robert Langlands phát triển một lý thuyết rộng lớn để nối liên hai ngành toán học là lý thuyết số và lý thuyết nhóm. Trong một loạt những giả thiết và sáng kiến chói lọi, lý thuyết này bắt được những sự đối xứng trong các phương trình liên quan đến số nguyên.”

Lý thuyết này mang tên “chương trình Langlands.” Nếu chương trình này được hoàn thiện, hai ngành lý thuyết số và lý thuyết nhóm sẽ trở thành một, và khi giải được bài toán của ngành này thì giải được luôn một bài tương đương của ngành kia. Chương trình Langlands trở thành một thứ bảng chỉ đường để thống nhất toán học.

Ông Langlands và mọi người đều hiểu rằng chương trình Langlands chỉ là sườn bài, còn cần chứng minh. Nhưng ông cho rằng một bước mà cần chứng minh, được mang tên ‘bổ đề cơ bản’ (fundamental lemma), có thể chứng minh được sớm. Tuy nhiên, báo Time viết, “việc chứng minh trường hợp tổng quát hóa ra khó hơn so với Langlands dự tính – khó tới mức phải mất 30 năm mới thực hiện được.”

Vào năm 2003, Giáo Sư Ngô Bảo Châu cùng với người từng là giáo sư hướng dẫn của ông chứng minh được một phần của bổ đề cơ bản. Giáo Sư Châu và Giáo Sư Gerard Laumon chứng minh được bổ đề cơ bản cho unitaries group, tiếng Việt gọi là “nhóm unita.”

Với công trình này, năm 2004 hai Giáo Sư Châu và Laumon được trao giải thưởng Clay Research, một trong những giải thưởng lớn nhất thế giới dành cho ngành toán. Năm 2005, ở tuổi 33, Ngô Bảo Châu trở thành người trẻ tuổi nhất được phong danh hiệu “giáo sư” tại Việt Nam.

Vào Tháng Giêng, năm 2008, Giáo Sư Châu công bố phần chứng minh toàn bộ bổ đề cơ bản. Ông công bố bài viết bằng tiếng Pháp dài 191 trang dưới dạng bản thảo (prepublication) trên mạng arXiv.

Bản thảo được chỉnh sửa hai lần vào Tháng Hai và Tháng Năm, năm 2008. Bản cuối cùng dài 197 trang. Các nhà toán học thế giới mất tới năm 2009 mới hoàn thành việc kiểm lại bài viết.

Công trình này chính là công trình được tạp chí Time xếp vào hàng Top 10 khám phá khoa học trong năm 2009.

Giáo Sư Ngô Bảo Châu sinh năm 1972 tại Hà Nội. Cha ông là Giáo Sư Ngô Huy Cẩn, làm việc tại Viện Cơ Học, và mẹ ông là Giáo Sư Trần Lưu Vân Hiền, làm việc tại bệnh viện Y Học Cổ Truyền Trung Ương.

Năm 1988, đang học lớp 11, ông được tuyển vào đội tuyển học sinh giỏi đi thi Toán quốc tế tại Canberra, Úc, và đoạt huy chương vàng với số điểm tuyệt đối 42/42. Năm sau, lớp 12, ông lại trúng tuyển vào đội học sinh giỏi đi thi Toán quốc tế, năm đó tổ chức tại Braunschweig (Brunswick), Ðức, và lại một lần nữa đoạt huy chương vàng.

Về nước, ông được học bổng du học Hungary, nhưng cùng năm đó cuộc Cách mạng Nhung diễn ra, và nhà nước Hungary rút lại học bổng cho học sinh Việt Nam. Tuy nhiên, ông được nhận học bổng du học tại Pháp.

Năm 25 tuổi, giáo sư Châu tốt nghiệp tiến sĩ tại Ecole Normale Supérieure. Năm 31 tuổi, ông đậu bằng habilitation.

Ðầu năm 2004, ông bắt đầu dạy tại Ðại Học Paris-Sud XI. Ông hiện là thành viên Institute for Advanced Studies tại Ðại Học Princeton.

Trong danh sách 10 khám phá khoa học của năm 2009, tạp chí Time xếp hạng công trình của Giáo Sư Châu ở hàng số 7, ngay dưới số 6: tìm thấy nước trên mặt trăng, và ngay trên số 8: khám phá “teleportation” của các nhà vật lý Ðại Học Maryland, khi họ khiến cho một nguyên tử biến ra một bản sao của nó ở cách xa 1 mét.

Nguồn : Nguoiviet

Advertisements

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

%d bloggers like this: